Day 14 – విపత్తు నిర్వహణ (Disaster Management) – TSPSC పూర్తి గైడ్

TSPSC Group 1, Group 2, Group 3, Group 4 పరీక్షల్లో విపత్తు నిర్వహణ (Disaster Management) అంశం చాలా ముఖ్యమైనది. భూకంపాలు, వరదలు, తుఫానులు, సునామీ వంటి ప్రకృతి విపత్తులపై ప్రశ్నలు తరచుగా వస్తుంటాయి.


📌 విపత్తు అంటే ఏమిటి?

ప్రకృతి లేదా మానవ చర్యల వల్ల ప్రాణనష్టం, ఆస్తి నష్టం మరియు పర్యావరణ నష్టం కలిగించే సంఘటనలను విపత్తులు అంటారు.


1️⃣ విపత్తుల రకాలు

🔹 ప్రకృతి విపత్తులు

  • భూకంపాలు
  • వరదలు
  • తుఫానులు
  • సునామీ
  • ఎడారీకరణ

🔹 మానవ నిర్మిత విపత్తులు

  • పరిశ్రమ ప్రమాదాలు
  • అణు ప్రమాదాలు
  • రసాయన ప్రమాదాలు

2️⃣ భూకంపాలు (Earthquakes)

  • భూమి పలకల కదలిక వల్ల సంభవిస్తాయి
  • రిచ్టర్ స్కేల్ ద్వారా తీవ్రత కొలుస్తారు
  • హిమాలయ ప్రాంతం భూకంపాలకు ప్రమాదకర ప్రాంతం

3️⃣ వరదలు (Floods)

  • అధిక వర్షపాతం వల్ల సంభవిస్తాయి
  • నదుల పొంగిపొర్లడం ప్రధాన కారణం
  • గంగా, బ్రహ్మపుత్ర ప్రాంతాలు ఎక్కువగా ప్రభావితం అవుతాయి

4️⃣ తుఫానులు (Cyclones)

  • బంగాళాఖాతంలో ఎక్కువగా ఏర్పడతాయి
  • ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా తీర ప్రాంతాలు ప్రభావితమవుతాయి

5️⃣ సునామీ (Tsunami)

  • సముద్ర భూకంపాల వల్ల ఏర్పడుతుంది
  • 2004లో భారతదేశం తీవ్రంగా ప్రభావితమైంది

6️⃣ భారత విపత్తు నిర్వహణ సంస్థలు

  • NDMA – National Disaster Management Authority
  • NDRF – National Disaster Response Force
  • SDMA – State Disaster Management Authority

NDMA చైర్మన్: భారత ప్రధాన మంత్రి


🎯 TSPSC ముఖ్య ప్రశ్నలు (Short Q&A)

1) భూకంప తీవ్రతను ఏ స్కేల్ ద్వారా కొలుస్తారు?

రిచ్టర్ స్కేల్.

2) NDMA చైర్మన్ ఎవరు?

భారత ప్రధాన మంత్రి.

3) సునామీకి ప్రధాన కారణం?

సముద్ర భూకంపాలు.

4) తుఫానులు ఎక్కువగా ఎక్కడ ఏర్పడతాయి?

బంగాళాఖాతం.


📝 TSPSC Practice MCQs (20 Questions)

  1. భూకంప తీవ్రతను కొలిచే స్కేల్?
    A) సెల్సియస్ B) రిచ్టర్ C) కెల్విన్ D) ఫారెన్‌హీట్
    Answer: B
  2. NDMA చైర్మన్ ఎవరు?
    Answer: భారత ప్రధాన మంత్రి
  3. సునామీ ప్రధాన కారణం?
    Answer: సముద్ర భూకంపాలు
  4. తుఫానులు ఎక్కువగా ఎక్కడ ఏర్పడతాయి?
    Answer: బంగాళాఖాతం
  5. వరదలకు ప్రధాన కారణం?
    Answer: అధిక వర్షపాతం
  6. NDRF పూర్తి పేరు?
    Answer: National Disaster Response Force
  7. భూకంపాలకు ప్రమాదకర ప్రాంతం?
    Answer: హిమాలయ ప్రాంతం
  8. 2004లో ఏ విపత్తు భారతదేశాన్ని ప్రభావితం చేసింది?
    Answer: సునామీ
  9. విపత్తు నిర్వహణ చట్టం ఏ సంవత్సరం?
    Answer: 2005
  10. తుఫానులను మరొక పేరుతో ఏమంటారు?
    Answer: సైక్లోన్

📚 TSPSC పరీక్షలో ఎందుకు ముఖ్యమైనది?

విపత్తు నిర్వహణ అంశం నుండి Group 1 & Group 2 పరీక్షల్లో 4–6 ప్రశ్నలు రావచ్చు. ముఖ్యంగా NDMA, NDRF, భూకంపాలు, తుఫానులు వంటి అంశాలు ఎక్కువగా అడుగుతారు.


🔗 సంబంధిత వ్యాసాలు


Tags: TSPSC Disaster Management, విపత్తు నిర్వహణ, భూకంపాలు, వరదలు, సునామీ, TSPSC Geography Telugu Notes

మరిన్ని TSPSC నోట్స్ కోసం careeryoucare.in ను సందర్శించండి.

Comments